12 Haziran 2017 Pazartesi

YAZI NOTLARI 2


Bir yazı veya öykü ya da deneme yazarken akıcılık önemli. Cümleler arasında veya paragraflar arasında yumuşak geçişler olmalı. Arada boşluklar olmamalı. Suyun akışı gibi. Akış kesilmemeli. Bu nedenle cümleler arasında veya paragraflar arasında bazı aparatlar koymalıyız.

Bağlayıcı sözcükler serpiştirmeliyiz. Başka bir deyişle, dahası, diğer taraftan gibi. Biz aklımızdakini yazıyoruz ama okuyan aklımızdakini anlamayabilir, zihninde canlandıramayabilir. Kesik kesik yazarsak anlaşılmaz. Arada yumuşak geçişler olmalı.

Akışı sağlamak için belki bir cümledeki sözcüklerin yerini değiştirebiliriz. Örneğin, vapurla işine gidiyordu hergünkü gibi, cümlesi. Farklı şekillerde yazılabilir.

Hergünkü gibi vapurla işine gidiyordu.

İşine vapurla gidiyordu hergünkü gibi.

Vapurla gidiyordu işine hergünkü gibi.

İşine hergünkü gibi vapurla gidiyordu.

Bu cümlelerin hepsi yazılabilir. Bu cümleleri yazdıktan sonra yüksek sesle okursak yazımıza veya öykümüze hangisinin daha uygun olduğunu bulabiliriz. Bu cümleyi, bir anı, günlük yazısı içinde yazacaksak farklı olur, bir öykü içinde geçecekse yine farklı olur.

Diyelim, ardından da şu cümle gelecek. Kitabını çıkarıp okumaya başladı. Üstteki cümleyle bu cümleyi birçok şekilde birleştirebiliriz. Vurguya bağlı. Vapurda mı vurgu, işte mi, hergünde mi, hangisini vurgulayacağız. Yüksek sesle okursak bulabiliriz. Birçok şekilde yazarız ve en akıcısını, kulağa da hoş geleni buluruz. Çünkü, gözlerimizle okusak da aslında sözcüklerin bir sesi var.

Bu iki cümlede sürekli yapılan bir etkinlik var. Hergün vapura biniyor ve işine gidiyor ve kitap okuyor belli ki. Bir alışkanlığı belirtiyoruz. Belki birini anlatıyoruz, belki de kendimizi o diye belirtiyoruz.

Bu iki cümle arasında bir bağlayıcı olsa daha iyi. Zihnimizde canlanması için. Vapurla işine gidiyordu hergünkü gibi, çantasından kitabını çıkarıp okuyordu. Ya da, vapurla işine gidiyordu hergünkü gibi, çantasından kitabını çıkarıp okumaya başladı.

İkisinde de anlam farklı, arkasından gelecek cümle de farklı olur. İlk cümlenin arkasını getirmek zor. İkinci cümlenin ise arkasını getirmek daha kolay.

48 yorum:

  1. Katılıyorum.Yazarken yazım kurallarına uymak da rahat okumayı sağlar sanırım. Bazen devrik cümle kullanmak da iyi oluyor.
    Sevgiler.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. makbule abalı.

      yazım kuralları tabikide çok önemli. ama önemsemeyen yazarlar da var tabikide. devrik evet iyi geliyor bazen bazen de zorlaştırıyor :)

      Sil
  2. Yazarken belki değil, belki göz ardı edilen; ama okuyunca hatırlaması fazlasıyla yararlı incelikler.

    Ne iyi ettin de hatırlatmalarda bulundun. Teşekkürler Derin :)
    Devamı gelir mi?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. acemi demirci.

      evet unutuyoruz yazarken heycandan örneğin ben çok heycanlı yazıyom hep. aslında yazılarımızı defalarca yüksek sesle okumalı. o zaman batıyor bazı şeyler. hatırlatmalar. kendi yazı deneyimlerimden yapabilirim sanırım herhalde arada, önemli noktalar yakalayınca :)

      Sil
  3. Örnekli anlatımla güzel tavsiyeler...
    Teşekkürler

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. arif öztürk.

      ya bana da iyi geldi mesela bu yazdığım :)

      Sil
  4. Merhaba,
    Duygular, duygulaaaaaaaaaaaaaaaaaar! :)
    Teşekkür ederim öğretmenim :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. halil gönül.

      ha haaa, bakın, bir yazı yazarken dikkat etmemiz gereken en önemli noktayı söylediniz şimdi yaa :) duyguları vermek, duyguyu verebilmek. en önemli ve zor şey bu işte. bunu yapabilmeliyiz yani. duyguyu doğru aktarabilmek bir yazının kalbi gibi bişi. duygusuz yazı olmaz. bilimsdel değilse yani. ayyy tişkür ederim çöyüşüyüz bi daaki dersteee hihi :)

      Sil
    2. çöyüşmek üzere bi daaki derstee o zaman. :)))

      Sil
  5. Akıcı olmak önemli tabii. Akılda tutulması gereken konu :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. bayan hohori.

      kim gelmiiiiş :)

      Sil
  6. Senin yazılarını inceleyip nasıl yazılacağını öğrenmek de başka bir yöntem :DDD

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. calimero.

      nasıl kısa yazılıra örnek olabilirim :)

      Sil
  7. Önemli konular :D konular önemli :D bunlar çok önemli konular ^^

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. saliha.

      ha haaaa işte bunu demek istemiştim, çabuk öğrenmişsin :)

      Sil
  8. Yazabilen yetenekli arkadaşlarım için örneklemeler çok faydalı olmuş Deep

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. fatma üzmez.

      ay isteyen ve uğraşan yazar kiii :)

      Sil
  9. Benim yazdıklarımı ilk okuyan eşim oluyor genelde. O da okuyucu gözüyle yazıyı yorumlayıp hatalı yerleri söylüyor. Ben de sonrasında okuyup farkına varıyor ve düzeltmeler yapıyorum.:) Ne güzel bir yazı olmuş.Bazı şeylere dikkat edemeyebiliyoruz yazarken. Yazdıklarımıza karşı taraftan bakıp, okuyup değerlendirmek gerek. Sevgiler:)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. ebemkuşağı.

      sizinki iyi yöntemmiş. bence de önce o okuyup sevmeli zaten :)

      Sil
  10. Ben devrik cümle kurmayı çok seviyorum mesela. Acaba okur rahatsız oluyormudur ki? Diye düşündüm şimdi... Sevgiler...

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. persephone.

      yok olmaz. devrik cümle neden kurulmasın kiii :)

      Sil
  11. Taslaklarımda yayınlanmayı bekleyen bir sürü yazı var ve hepsi bahsetmiş olduğun konudaki gibi akıcı olduğunu düşünmediğim için hala taslaklar klasöründe. Kitap okumaya ara verdiğimden beri yazmakta zorlanıyorum.Faydalı bir yazı olmuş sevgiler :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. sevilayefsa aktaş.

      kitap okumak tetikleyici oluyor evet. okumak insanı yazmaya iter :) ama o kadar da çok düşünme yaa, birkaç rotüş yap yayınla nolcak, herkesin bir stili var kii :)

      Sil
  12. Deepcim süpersin, yazmak isteyenler için çok faydalı bilgiler, eline sağlık, sevgiler:)

    YanıtlaSil
  13. Okuyalım öğrenelim. Daha iyi yazmak için gayret edelim:)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. turgay aksoy.

      çiçekleri sevelim, yeşili koruyalım :)

      Sil
  14. Devrik cümleler yerinde ve doğru yerde kullanılınca yazıya renk katıyor. Yazmak en güzel şey ya :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. tuğçe yüksel.

      eveeet ve sen çok güzel yazıyon ki, içten ve şirin bir dilin var :)

      Sil
  15. Bende blog camiasında yeni birisi olarak , benim açımdan çok faydalı bir yazı oldu ^^

    YanıtlaSil
  16. Evet,çok güzel öneriler yine ^^

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. bir lahzanın aksi.

      bilmem ki valla aklıma gelenler bunlar :)

      Sil
  17. Bir cümle farklı sıralarla yazılabildiği gibi farklı kelimeler kullanılarak da yazılabilir. Bunu bir yaratıcı yazarlık sitesinde okumuştum. Yani cümleyi doğrudan değil de farklı kelimeler ile ifade etmek. Ama başarabiliyor musun diye sorarsan nerdeee.

    Başta yazında bahsettiğin şey aslında benim yaşadığım sorunlarımdan biri. Yazdığım hikayeler bir şeyler anlatıyor ama akıcılık yok. Ama biraz boş vermişliğim var benim. Amann düzeltmeyeyim orası da öyle kalıversin diyorum.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. çıplak yazar.

      ah evet olabilir tabii. değiştire değiştire en iyi kelimeyi bulabiliriz. bu bir sabır işi tabii ki ve süreklilik. bence de boşver kasma yaaaa, herkesin kendi stili iyidir. tek gereken şey sürekli bıkmadan yazmak :)

      Sil
  18. Bence çeviri eserleri okurken çok zorlanıyorum. Bence onlar da biraz geliştirmeli ve akıcılık ve anlam bakımından zenginleştirilmeli

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. elif sağlık.

      çevirmenler kötü de ondan. kitap alırken çevirmene dikkat etmeliyiz :)

      Sil
  19. hımm! aferin,giderek trük edebiyatını daha iyi anlamaya başlıyorsun....

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. yazar yıldırım.

      piki piki :)

      Sil
  20. Deep nerelerdesin sen küsecegim 😉😉😉. Iyi düsündün bu yazilari ögreniyoruz sayende.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. derya.

      heeey derslerim çoktuydu yaa bir hafta :)

      Sil
  21. Ben hep kendi anladığım dilden yazıyom yaa :D ama bir gün bir öykü yazacağım senden aldığım bilgilerle ;)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. yaz saklan kaç.

      ha haaaa ama biz de anlasak iyi olur kiii :)

      Sil